أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
39
قانون ( فارسى )
كه ذكر شدهاند اين حالت رخ داده است . و حتى اگر سبب اثر سم خارجى نباشد ، باز بايد از عواقبش بيم داشت ؛ زيرا اگر خون در سينه يا در فراخناهاى شكم يا در معده يا در رودهها و يا در مثانه منعقد و لخته شود ، پيامدهاى بد دارد . اگر خون در سينه لخته گردد ، رنگ رخساره مىپرد ، نبض بيمار اول پياپى مىآيد و بعدا ناتوان و كوچك مىزند ، بدن سست مىشود و بيمار به غش كردن مىرسد . اگر خون در معده لخته شود ، بدن سرد مىشود ، خفگى دست مىدهد ، نبض كوچك مىزند و بيمار پياپى غش مىكند . اگر خون در مثانه ( آبدان ) يا در روده لخته شود ، همان روىآورها رخ مىدهند . علاج بهطور عام داروهايى كه در علاج لخته شدن خون در اندرون انسان مفيدند عبارتند از : بابونهء چشم گاوى سفيد كه ويژگى دارد ، بابونهء چشم گاوى سرخ ، مقل و آويشم كه همگى خوبند . پنيرمايه نه قيراط - اگر پنيرمايهء خرگوش باشد بهتر از همه است - شير انجير ، سركهء بسيار تند و پرمايه ، صمغ انگدان و خاكستر آب چوب درخت انجير كه دوبار تصفيه شود ، همگى علاج لخته شدن خون هستند . چنان كه گويند شير بز در علاج لخته شدن خون تأثيرى عجيب دارد . گويند هر خونى در هر جايى از درون بدن لخته شده باشد ، اگر شير بز بخورند همه را مىگدازد و آب مىكند . انگدان و كلم را هريك يك جزء در سركه بخورند داروى شگفتآورى است . خون لخته شدن در معده و مثانه : ما در اين باره در كتاب سوم قانون شرحى دادهايم و در اينجا نيز توضيحاتى مىدهيم ، بايد از هر دو بحث استفاده كنى . مىگوييم : كسى كه خون در معده يا مثانهاش لخته شده است ، تا امكان دارد و مىتواند وسيلهء عسل و افشرهء كرفس خود را قى دهد ، پادزهر گل مهرزده و آرد كاجيره در آب گرم حل شوند ، بخورند بسيار خوب است . داروى تركيبى زير كه تركيباتش را ذكر مىكنيم بسيار خوب است . نسخه : گل مهرزده هشت درهم ، پنيرمايهء خرگوش سى و شش درهم ، پنيرمايهء آهو سى و دو درهم ، كوشاد ( كف الذئب ) چهار درهم ، زراوند غلتان چهار درهم ، بزر فيجن بيابانى چهار درهم ، مرّ چهار درهم ، صمغ انگدان چهار درهم ، همهء اين داروها را باهم در عسل بسرشند و به اندازهء يك عدد گردو با آب گرم يا با اسكنجبين بخورند .